Pracownicy IPN w Żytomierzu

27 lutego 2013 r. w Domu Polskim w Żytomierzu miała miejsce prezentacja książki “Wielki Terror: Operacja Polska 1937-1938” przedstawiającej materiały źródłowe, dokumenty, opracowania dotyczące prześladowania Polaków w przedwojennym państwie sowieckim. Książka jest owocem kolejnego roku współpracy polskich polskich i ukraińskich uczonych archiwistów. W spotkaniu uczestniczyli pracownicy naukowi IPN z Warszawy, Gdańska, Łodzi, ze strony ukraińskiej p. dr Siergiej Kokin z kijowskiego archiwum Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. W swoich wystąpieniach prelegenci przedstawili wielką tragedię, która rozegrała się na Kresach, gdy sowiecki aparat represji postanowił przeprowadzić haniebną czystkę etniczną wśród Polaków zamieszkujących tereny Ukraińskiej Socjalistycznej Sowieckiej Republiki (USSR). Miejsce prezentacji książki w Domu Polskim w Żytomierzu zostało wybrane nieprzypadkowo, gdyż żytomierszczyzna najbardziej ucierpiała w czasie sowieckich prześladowań. Na żytomierszczyźnie bowiem mieszkała największa liczba ludności narodowości polskiej, bądź też polskiego pochodzenia. Podobne zresztą czystki etniczne dotknęły również na wielką skalę przedstawicieli innych narodów. Polacy jednak byli jedną z najbardziej prześladowanych grup etnicznych. Tragedie tamtych lat domagają się tego, aby ujrzeć światło dzienne, abyśmy o nich nie zapomnieli. W książce zaprezentowane są liczne dokumenty ujawniające “technologię terroru”, nigdzie dotąd nie publikowane, udostępnione przez stronę ukraińską i polską. Gości z Polski odwiedzili również Centrum Polskie w Żytomierzu, które zaprezentowała Prezes Żytomierskiego Oddziału Związku Polaków na Ukrainie, nawiedzili katedrę i cmentarz polski, na którym spoczywa wielu wybitnych Polaków, m.in. rodzice Ignacego Jana Paderewskiego. Hołd złożony w modlitwie i milczeniu przez pracowników polskiego Instytutu Pamięci Narodowej ma wymowę iście symboliczną. Ta obecność świadzy o tym, że POLSKA PAMIĘTA. Ojczyzna nie zapomniała o swoich synach i córkach, spoczywających w mogiłach położonych daleko od dzisiejszych granic Polski. Pod przewodnictwem Kapelana Polaków Żytomierszczyzny odmówiona została krótka modlitwa za zmarłych, spoczywających na tym cmentarzu i za wszystkich poległych w czasie wielkiego terroru lat 1938-1939.